WOJENNE DROGI TOMASZOWA

W bieżącym roku organizatorzy obchodów- Burmistrz Miasta Wojciech Żukowski oraz IPN O/Lublin nawiązali do udziału i roli Warszawskiej Brygady Pancerno-Motorowej we wrześniowej bitwie 1939 r.

Obchody zapoczątkował rajd wojskowych pojazdów historycznych szlakiem bitwy na trasie Zwierzyniec-Krasnobród-Szarowola-Tomaszów Lubelski, po czym zabytkowe pojazdy zgrupowały się na placu przy Muzeum Regionalnym im. dra J. Petera. Wśród zgromadzonych tu motocykli i aut znalazł się m.in. "Sokół-600" i "Wal Gum", samochód PZInż. 508/18, jako ciągnik do działka ppanc. Boforsa, tankietka TK, ciężarówka PZInż., Fiat 508/518, jako taczanka ckm, samochód pancerny Ursus, Fiat 503 jako pojazd łączności, ciężarówka T-35, a przede wszystkim niemiecki km Maschinengewehr. Wystawa cieszyła się dużym zainteresowaniem wśród młodzieży, o czym świadczy udział licznej grupy uczniów z II LO im. gen Władysława Sikorskiego pod opieką wychowawczyni Barbary Żukowskiej. W godzinach popołudniowych kolumna pojazdów historycznych wypożyczonych od siedmiu właścicieli, jak muzea, stowarzyszenia i osoby prywatne przejechała ulicami Al. Grunwaldzkie, ulicą Lwowska oraz ulicą Żwirki i Wigury na Siwą Dolinę, gdzie rekonstruktorzy zorganizowali obozowisko polowe. Lokalizacja obozowiska miała głębokie znaczenie historyczne i symboliczne, bo przez Siwą Dolinę 18 września 1939r. Warszawska Brygada Pancerno-Motorowa po przełamaniu niemieckiej obrony w Pasiekach zaatakowała Tomaszów. Z kolei w sobotę 19 września ph. "Pamięci żołnierzy września" ze stadionu OSiR wystartowało 81. zawodników w ramach XV edycji półmaratonu Tomaszów-Łosiniec-Tomaszów. W półmaratonie uczestniczyło 61 mężczyzn i 20 kobiet a najstarszy z zawodników Stanisław Hrynk liczył sobie 75 lat. Tuż po godzinie 12:00 na mecie ukazali się pierwsi biegacze. Wyniki półmaratonu znajdują sie na stronie internetowej OSiR. Także w ramach obchodów 87. rocznicy bitwy tomaszowksiej na obiektach OSiR odbyły się zawody Młodzieżowych Drużyn Pożarniczych z terenu powiatu tomaszowskiego. Zainteresowanych rezultatami zawodów odsyłamy do strony internetowej KP PSP.

Również w sobotę w godzinach 10:00-14:00 na zorganizowanym obozie polowym Tomaszowianie mogli podziwiać zgromadzone tu pojazdy historyczne, przy czym do wcześniej eksponowanych pojazdów doszedł niemiecki czołg Pancerwagen, dwa polskie samochody pancerne i niemiecki motocykl z epoki II wojny światowej. Ponadto czynne było stoisko IPN jako współorganizatora imprezy, gdzie obok biuletynów oferowano szereg najnowszych wydawnictw książkowych, zaś Powiatowe Koło Diabetyków prowadziło badania ciśnienia krwi i poziomu cukru, a tomaszowscy Strzelcy eksponowali różnorodne typy broni pojedynczego żołnierza. Z kolei dzieci, jak i dorośli korzystali z oferty poszukiwania przy pomocy wykrywacza metali znajdując przy tym destrukty amunicji karabinowej. Niewątpliwą atrakcją obozu polowego były przejazdy samochodów pancernych, pokazy ataków i obrony drużyny piechoty, działoczyny i wystrzały z armatki Boforsa, przy czym wszystko, co się tam działo było na bieżąco komentowane przez koordynatora tego wydarzenia Jarosława Antoszewskiego. Na zboczu Siwej Doliny zostały umieszczone plansze z tekstami i fotografiami dotyczącymi wojny 1939 r., okupacji oraz działalności partyzanckiej obwodu AK Biłgoraj przygotowane przez GRH "Wir" a sensację budziły postacie umundurowanych żołnierzy Wehrmachtu, którzy występowali w roli Niemców. Powodzeniem zwiedzających cieszyła się doskonała grochówka z kotła.

W finałowym dniu uroczystości rocznicowych w świątyni pw. NSPJ została odprawiona msza św. koncelebrowana w intencji poległych obrońców Ojczyzny. Nabożeństwo uświetnił ZA "Tomaszowiacy" i Dęta Orkiestra OSP, po czym przed pomnikiem Żołnierzy Września kwiaty i znicze złożyli: przedszkolacy PS Nr 1 oraz GZ "Iskierki", delegacja kombatantów KR ŚZŻ AK, Rada Miasta i Burmistrz Miasta, poseł RP, delegacja Rady Powiatu i Zarządu Powiatu, służby mundurowe, radna Sejmiku Wojewódzkiego Anna Kusiak, po czym miały miejsce okolicznościowe wystąpienia burmistrza miasta, posła RP Tomasza Zielińskiego i starosty Henryka Karwana nawiązujące do pierwszej bitwy tomaszowskiej i bohaterskich postaw żołnierzy Armii Polskiej. Po złożeniu wieńców oraz zapaleniu zniczy przy pomniku Żołnierzy Września, uformowany pochód przemaszerował ulicą Lwowską na cmentarz wojenny, gdzie po hymnie narodowym został odczytany Apel Pamięci, zaś kompania honorowa 3 Batalionu Zmechanizowanego z Zamościa oddała salwę honorową. Następnie burmistrz miasta, poseł RP i starosta tomaszowski w okolicznościowych wystąpieniach nawiązywali do walki polskich żołnierzy w konfrontacji z niemieckim agresorem. Po oficjalnych podziękowaniach złożonych organizatorom za przygotowanie uroczystości, nastąpiło zakończenie imprezy.